Mastitis
Wat we meten
Om mastitis te detecteren, volgen we bij elke melkbeurt de melkproductie, het vet-, eiwit- en lactosegehalte, de melkt temperatuur en de melkgeleiding van elk dier. Dit geeft ons een uitgebreid beeld van veranderingen in de gezondheid van het dier over tijd. Het zoeken naar afwijkingen en plotselinge veranderingen in deze variabelen biedt een goed inzicht in of het dier stress ervaart — door mastitis of een ander probleem.
Kanttekening: We kijken niet alleen naar het dier afzonderlijk. We vergelijken de resultaten van elk dier ook met de rest van de kudde om te zien of veranderingen voor dat dier ongebruikelijk zijn in vergelijking met normale kuddepatronen. Daarnaast kijken we niet alleen naar de laatste dag — we analyseren de afgelopen 30 dagen om te bepalen of vandaag afwijkt van de trends die we over een langere periode waarnemen.
Stressdetectie
Stress is het eerste signaal waar we naar kijken bij het detecteren van mastitis. Dit uit zich vooral als (maar niet uitsluitend):
- De melkproductie daalt
- Het vetgehalte stijgt
- Het lactosegehalte daalt
Wanneer deze drie veranderingen samen optreden, ervaart het dier waarschijnlijk stress. We volgen altijd de combinatie van variabelen en niet slechts één enkele variabele, omdat veranderingen in één variabele ook het gevolg kunnen zijn van andere gebeurtenissen, toeval of simpelweg ruis. Een toename van stress kan op veel zaken wijzen, niet alleen op mastitis — stress kan ook worden veroorzaakt door een andere ziekte, een blessure of andere verstoringen (net als bij mensen).
Mastitisdetectie
De mastitisscore is voornamelijk gebaseerd op melkgeleiding. Wanneer de geleiding plotseling stijgt, wijst dit vaak op een ontsteking van het uier, wat typisch is voor mastitis. De score wordt daarnaast beïnvloed door veranderingen in melkproductie, vet, eiwit en lactose. Deze aanvullende factoren helpen het signaal te verfijnen en betrouwbaarder te maken, omdat mastitis zich zelden in slechts één variabele uit. Andere metingen spelen ook een rol, maar melkgeleiding is een van de duidelijkste signalen voor mastitis.
Hoe waarschuwingen worden gegenereerd
We combineren de stressscore met de mastitisscore. Wanneer beide verhoogd zijn, genereert het systeem een mastitiswaarschuwing. In eenvoudige termen betekent dit dat het dier stress vertoont en dat de melkgeleiding plotseling is gestegen. Waarschuwingen worden weergegeven in drie niveaus: onzeker, waarschijnlijk of zeer waarschijnlijk, waarbij elk niveau een hogere kans aangeeft dat het dier daadwerkelijk mastitis heeft.
Belangrijk om te weten
- Waarschuwingen kunnen soms wijzen op een andere aandoening en niet per se op mastitis, of worden veroorzaakt door zeldzame ruis in de data. Dit betekent dat mastitis soms kan worden verward met een andere conditie, of dat er door ongebruikelijke of verstoorde metingen een waarschuwing wordt afgegeven voor een gezond dier. Daarom worden waarschuwingen ingedeeld in onzeker, waarschijnlijk of zeer waarschijnlijk. Het systeem zal nooit 100% nauwkeurig zijn — er zullen soms fout-positieven optreden.
- Mastitis is het gemakkelijkst te detecteren in een vroeg stadium. Na verloop van tijd, als de aandoening onbehandeld blijft, kunnen de symptomen minder duidelijk worden.
- Mastitiswaarschuwingen worden gepauzeerd tijdens de droogstand, omdat veranderingen in melkproductie, vet, lactose en geleiding in die periode sterk kunnen lijken op stress of ziekte — terwijl dat in werkelijkheid niet het geval is.